Wyddech chi… mae mas y dur atgyfnerthu yn strwythurau’r tyrbinau a’r llifddorau yr un peth ag oddeutu 10,000 o eliffantod Affrica gwryw!


Alec Dixon, Project Manager for Turbine Structures

Y tyrbin sydd wedi cael ei ddewis ar gyfer y morlyn llanw braenaru ym Mae Abertawe yw’r tyrbin dŵr bwlb Kaplan deugyfeiriol, pwysau isel, a gaiff ei gynhyrchu gan Andritz Hydro. Bydd systemau rheoli’r tyrbinau, yn ogystal â’r generaduron sydd wedi’u cysylltu â’r tyrbinau ac sy’n cynhyrchu’r trydan adnewyddadwy, yn cael eu cynhyrchu gan GE Power Conversion. Bydd Andritz Hydro a GE, dau o’r prif gynhyrchwyr tyrbinau a generaduron yn y byd, yn ymuno mewn Consortiwm i ddarparu’r cyfarpar hyn, sydd o’r math diweddaraf, yn ddiogel ac yn llwyddiannus i Forlyn Llanw Bae Abertawe.

Mae’r gwaith o ddatblygu’r prosiect wedi cael ei lywio gan gyfranogiad mwyaf manwl rhai o gynhyrchwyr tyrbinau dŵr mwyaf blaenllaw’r byd mewn cyfle yn y farchnad amrediad llanw ers degawdau lawer. Mae hyn wedi cynnwys moderneiddio technoleg tyrbinau sefydledig a phrofedig, gan arwain at fwy o effeithlonrwydd gan y cyfarpar, cynnyrch egni uwch a’r allbynnau egni gorau posibl.

Yr enw ar yr egni potensial damcaniaethol mwyaf y gall gorsaf bŵer amrediad llanw ei ddal dros flwyddyn yw’r Emax. Fel arfer, mae’r cynigion ar gyfer Morglawdd Hafren a’r prosiectau morglawdd llanw sy’n bodoli ar draws y byd yn dal tua 20% o’r Emax. Trwy gyfranogiad agos gyda chynhyrchwyr, gwaith ymchwil a datblygu helaeth ar dyrbinau, a gwaith datblygu capasiti modelu egni soffistigedig iawn Tidal Lagoon Power, erbyn hyn gallwn ddal bron 60% o’r Emax gyda thyrbinau morlyn llanw pwrpasol. Mae hyn yn gwneud morlynnoedd llanw’n ffordd hynod effeithlon o gynhyrchu pŵer ac wedi lleihau cost pŵer llanw yn sylweddol. Mae ein dyluniad ni ar gyfer y morlyn hefyd wedi gwneud yr allbwn yn fwy hyblyg, gan helpu morlynnoedd llanw i integreiddio gydag ecosystemau lleol a galwadau’r grid sy’n datblygu o hyd.

 

turbine-technology

Tyrbin bwlb cyflymder newidiol ‘4 cwadrant’ GE Andritz TLSB; llun trwy garedigrwydd Andritz Hydro.

Defnyddir tyrbinau bwlb yn aml mewn prosiectau dŵr llif afon confensiynol sydd ag amrediad pwysau isel ac amodau llif amrywiol. Dyma rai ffeithiau defnyddiol am dyrbinau Abertawe:

  • Caiff maint tyrbin ei fesur yn ôl diamedr y rhedwr (propelor). Yn achos Morlyn Llanw Bae Abertawe, 7.2m fydd hwn.
  • Mae nifer fawr o brosiectau cyfeirio o gwmpas y byd sy’n defnyddio tyrbinau bwlb tebyg gan gynnwys prosiect amrediad llanw ar raddfa debyg yn Sihwa yn Ne Corea, sy’n defnyddio tyrbinau bwlb 7.6m.
  • Yn wahanol i orsafoedd llif afon, mae morlynnoedd llanw’n cynhyrchu pŵer adeg y llanw a’r trai ac felly mae angen i’r tyrbinau fod yn ddeugyfeiriol (gweithio tuag yn ôl).
  • Fel yn achos pob gorsaf pŵer dŵr gonfensiynol, mae Abertawe’n defnyddio’r gwahaniaeth yn y pwysau rhwng lefelau’r dŵr i fyny’r llif ac i lawr y llif i gynhyrchu pŵer. Po fwyaf yw’r pwysau, mwyaf yw’r egni potensial. Yn achos morlyn llanw mae’r gwahaniaeth pwysau’n cael ei greu gan amrywiad naturiol y llanw (amrediad llanw) a thrwy reoli lefelau’r morlyn gan ddefnyddio gatiau’r tyrbinau i atal dŵr rhag gadael y morlyn neu fynd iddo, dros dro, hyd nes y ceir y gwahaniaeth pwysau gorau.
  • Fel arfer caiff tyrbinau bwlb eu ‘rheoli’n ddeublyg’, sy’n golygu y gellir addasu’r llif ac felly’r pŵer yn fecanyddol mewn dwy ffordd: yn gyntaf, trwy fod â llafnau llywio gogwydd amrywiol a elwir gatiau (a all hefyd atal y llif yn gyfan gwbl) ac yn ail trwy fod â phropelor gogwydd amrywiol o’r enw ‘rhedwr Kaplan’.
  • Un o’r agweddau arloesol ar dyrbin Abertawe yw’r defnydd o reoli cyflymder amrywiol ar ffurf systemau pŵer electronig. Mae hyn yn rhoi effeithlonrwydd mawr iawn ar draws yr ystod eang o bwysau a geir mewn gorsafoedd amrediad llanw a hefyd yn caniatáu effeithlonrwydd mawr wrth weithio tuag yn ôl ac wrth bwmpio.
  • Mae gan y tyrbin weithrediad pedwar cwadrant, sy’n golygu bod ganddo bedwar prif ddull gweithredu gweithredol: tyrbinio tuag ymlaen; tyrbinio tuag yn ôl; pwmpio tuag ymlaen; a phwmpio tuag yn ôl.
  • Gellir hefyd defnyddio’r tyrbin fel llifddor ar adegau pwysau isel iawn er mwyn addasu lefelau morlynnoedd.
  • Mae’r cyflymder troi cyfartalog is gyda thechnoleg cyflymder amrywiol hefyd yn lleihau anafiadau posibl i bysgod yn sylweddol, o gymharu â’r tyrbinau cyflymder sefydlog confensiynol. Mae ychwanegu technoleg cyflymder amrywiol yn golygu bod tyrbinau Abertawe i bob pwrpas yn cael eu rheoli’n driphlyg.
  • Mae’r tyrbinau yn Abertawe wedi’u hamgylchynu gan yr amgaeadau concrid a byddant o dan ddŵr bob amser ac eithrio pan gânt eu sychu er mwyn eu cynnal a’u cadw neu eu glanhau. Mae’r effeithlonrwydd a’r cynhyrchiant ynni cyfan neu’r Cynhyrchiant Ynni Blynyddol Lleiaf Gwarantedig yn un o gruglwyth o warantau contractiol sy’n cysylltu’n ôl â’r prawf model graddfa gontractiol. Mae hyn yn golygu y gallwn warantu, gyda sicrwydd, effeithlonrwydd y tyrbinau a’r trydan y byddwn yn ei allforio i’r grid bob blwyddyn.

tidal-lagoon-technology

Prif elfennau tyrbin bwlb dŵr confensiynol sy’n cael ei reoli’n ddeublyg.
Tidal Lagoon Plc

E: Info@tidallagoonpower.com

T: +44 (0)1452 303892

A: Pillar & Lucy House
Merchants Road
The Docks
Gloucester
GL2 5RG

Tidal Lagoon (Swansea Bay) Plc

E: Swansea@tidallagoonpower.com

T: +44 (0)1792 274006

A: Suite 6
J Shed
Kings Road
Swansea
SA1 8PL

© Tidal Lagoon Plc and Tidal Lagoon (Swansea Bay) Plc. | Designed and Developed by Spindogs
http://www.tidallagoonpower.cymru