Prosiect seilwaith eiconig, y cyntaf o’i fath yn y byd, yn Ne-orllewin Cymru

Morlyn Llanw Bae Abertawe fydd yr orsaf bŵer morlyn llanw gyntaf yn y byd.

Mae morlyn llanw yn forglawdd ar siâp pedol, sydd wedi’i adeiladu allan o lan y môr ac sydd â chyfres o dyrbinau dŵr ynddo. Mae’r morlyn o waith dyn yn llenwi â dŵr ac yna’n gwagio gyda’r llanw a’r trai. Rydym yn cynhyrchu trydan ar adeg llanw ac ar adeg trai, bedair gwaith y dydd, bob dydd.

Oherwydd y llanw anhygoel ar arfordir gorllewinol Prydain, trwy gadw gatiau’r tyrbinau ar gau am dair awr yn unig, mae eisoes gwahaniaeth o 14 troedfedd yn uchder y dŵr y tu mewn a’r tu allan i’r morlyn. Wedyn caiff pŵer ei gynhyrchu wrth i’r dŵr ruthro trwy diwbiau 200 troedfedd o hyd, gan droi’r tyrbinau dŵr 23 troedfedd o ddiamedr.

Rhoddwyd Gorchymyn Caniatâd Datblygu i’r prosiect yn 2015 ac mae’n barod i fynd ymlaen i’r cam adeiladu. Bydd yn cynnwys 16 tyrbin dŵr mewn morglawdd chwe milltir o hyd, a bydd yn cynhyrchu trydan i 155,000 o gartrefi am y 120 o flynyddoedd nesaf. Mae’r prif bartneriaid cyflawni yn cynnwys Atkins, General Electric, Andritz Hydro, Laing O’Rourke ac Alun Griffiths Ltd.

3513_50k_base_slide-swansea-bay-crop

Mae’r prosiect braenaru 320MW yn darparu glasbrint hawdd ei addasu ar gyfer ein rhaglen, gan gynnig y posibilrwydd o gyfres o forlynnoedd llanw mwy yn y Deyrnas Unedig i gynhyrchu trydan adnewyddadwy ar raddfa ac ar gost isel nas gwelwyd o’r blaen.

Hyd yma, mae rhyw £35 miliwn wedi cael eu gwario ar y gwaith o ddatblygu’r prosiect. Ar wahân i fenthyciad masnachol gan Lywodraeth Cymru mae hyn wedi cael ei ariannu’n breifat.

Ein nod yw dechrau gwaith ar y safle yn 2018. Bydd yn cymryd pedair blynedd i adeiladu’r prosiect cyfan, a chaiff y pŵer cyntaf ei gynhyrchu yn y drydedd flwyddyn.

Bydd sefydliadau Prydeinig, dan arweiniad InfraCapital ac InfraRed Capital Partners Prudential, yn darparu cyllid ecwiti i’r busnes. Mae Macquarie Capital (Europe) Limited yn cynghori Tidal Lagoon Swansea Bay (TLSB) ar gyllid dyled, ac wedi cael bron 40 o ddatganiadau o ddiddordeb mewn darparu cyllid dyled i’r prosiect.

Bydd y rhan fwyaf o wariant cyfalaf y prosiect, gwerth £1.3 biliwn, yn cael ei gwario ar gynnwys o ffynonellau yng Nghymru a’r Deyrnas Unedig i gyd.

Mae adroddiadau annibynnol yn canfod y bydd 2,232 o swyddi ym meysydd adeiladu a gweithgynhyrchu’n cael eu cynnal yn uniongyrchol gan y gwaith adeiladu, gan gefnogi miloedd o swyddi eraill yn economi ehangach Cymru a’r Deyrnas Unedig. Disgwylir y bydd y prosiect yn cyfrannu £316 miliwn mewn Gwerth Ychwanegol Gros i economi Cymru yn ystod y gwaith adeiladu, ac wedyn £76 miliwn ym mhob un o’r 120 o flynyddoedd y bydd yn gweithredu.

Ers 2014 mae Grŵp Cynghori annibynnol y Diwydiant Morlynnoedd Llanw wedi gweithio i sicrhau bod byd diwydiant yng Nghymru a’r Deyrnas Unedig yn barod i sicrhau lle blaenllaw yn y sector morlynnoedd llanw.

Bydd arbenigedd technoleg a pheirianneg tyrbinau a generaduron o Brydain yn ganolog i’r prosiect, gan sbarduno diwydiant byd-eang newydd gyda photensial sylweddol o ran allforion i weithgynhyrchwyr yn y Deyrnas Unedig. Bydd y prosiect yn hwyluso’r gwaith o greu dau gyfleuster gweithgynhyrchu newydd i gael eu hadeiladu yng Nghymru, un i beiriannu a rhagosod tyrbinau ac un saernïo cydrannau dur trwm.

Dim ond y gyfradd cymorth gan dalwyr biliau a gynigir ar hyn o bryd i’r diwydiant niwclear, sydd wedi’i sefydlu ers 60 mlynedd, mae Morlyn Llanw Bae Abertawe ei hangen. Ond oherwydd bod y prosiect yn fach, mae ei gost gyffredinol i aelwydydd hefyd yn fach; o bosibl mor fach ag 20-30 ceiniog y flwyddyn i bob aelwyd, ar gyfartaledd.

Mae arbedion maint yn berthnasol: mae morlynnoedd mawr yn cynhyrchu pŵer rhatach na morlynnoedd bach. Byddai’r prosiectau mwy sy’n cael eu paratoi i ddilyn y prosiect braenaru ym Mae Abertawe yn gallu cynhyrchu’r trydan rhataf o’r holl orsafoedd pŵer newydd yn y Deyrnas Unedig.

Canfu ymchwil a gyflawnwyd gan ComRes ym mis Mai 2016 fod 84% o gynghorwyr Ceidwadol ac 83% o Aelodau Seneddol Ceidwadol o blaid y prosiect, sydd hefyd yn cael sylw ym maniffesto’r Blaid Geidwadol ar gyfer Etholiad Cyffredinol 2015.

Mae Morlyn Llanw Bae Abertawe eisoes yn fyd-enwog. Mae’r prosiect wedi cael ei gyflwyno i gynulleidfaoedd ledled y byd, gan gynnwys gweinidogion ynni’r Undeb Ewropeaidd ac yn COP21, Cynhadledd Hinsawdd Paris 2015. Mae criwiau teledu a newyddiadurwyr rhyngwladol wedi ymweld â Bae Abertawe yn rheolaidd.

shutterstock_285904760

*Prif animeiddiad: argraff arlunydd o forlyn llanw

Tidal Lagoon Plc

E: Info@tidallagoonpower.com

T: +44 (0)1452 303892

A: Pillar & Lucy House
Merchants Road
The Docks
Gloucester
GL2 5RG

Tidal Lagoon (Swansea Bay) Plc

E: Swansea@tidallagoonpower.com

T: +44 (0)1792 274006

A: Suite 6
J Shed
Kings Road
Swansea
SA1 8PL

© Tidal Lagoon Plc and Tidal Lagoon (Swansea Bay) Plc. | Designed and Developed by Spindogs
http://www.tidallagoonpower.cymru